ಏರುತ್ತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಇರುವ ಕೂಲಿ! (ಟಿವಿಠೀವಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ‘ಸಂಘಸುಖ’ ಕಾಲಂಗಾಗಿ – ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧)

ಕನಿಷ್ಟ ವೇತನ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಆಗಬೇಕಿದೆ

ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ೨೭ ಸಾವಿರ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಂತೂ ಲೀಟರಿಗೆ ೭೦/- ಆಗಿದೆ. ಇನ್ನೇನೂ ಅದು ನೂರರ ಗಡಿ ಮುಟ್ಟಲಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತೂ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾಡಿಗೆ ಶ್ರಾವಣದ ಸಂಭ್ರಮ. ಹಬ್ಬಗಳ ಸಾಲು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಇರುವವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಕೂಲಿ ಮಾತ್ರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆಯೇ ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಪಕರಂತೂ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಜಮೀನ್ದಾರೀ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆಯೇ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ದಿನಗೂಲಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಾಡು ಅಸಹನೀಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೇನಿಲ್ಲ. ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳವನ್ನು ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಸಾವಿರದಿಂದ ಐದು ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಅಳವಿಗೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಸಂಬಳ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಕೂಲಿ ಏರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಖೇದದ ಸಂಗತಿ. ಆ ಜನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಹೋರಾಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಎರಡನೆಯ ಭಾನುವಾರವೂ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಗ್ಗೂಡಿ, ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಬಿಡುವೇ ಸಿಗದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿದೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದಾಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯು ಸ್ವತಃ ಮುಂದಾಗಬೇಕಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮದ ದಿನಭತ್ಯೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಾವೇಶವೊಂದನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದಿನಗೂಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರ ಮತ್ತು ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.

ಈ ಮಾತನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀಡ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಮಿನಿಮಮ್ ವೇಜಸ್ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗುತ್ತಾ ಇದೆ. ಇಂತಹದೊಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ  ದುಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಕೂಲಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿವ ಕಾರ್ಮಿಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಹನ್ನೆರಡರಿಂದ ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೇತನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೧ರದು. ಇಂದಿನ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದಾದರೆ ಈ ಮಿತಿಯೂ ಇನ್ನೂ ಒಂದೆರಡು ಸಾವಿರಗಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಕನಿಷ್ಟ ವೇತನದ ದಿನಭತ್ಯೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ (ಆತ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿನೊಂದಿಗೆ) ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಟ ರೂ. ೫೦೦/- ಸಿಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಾಯಕರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಹಣವಾದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಆತನಿಗೂ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಸಿಗಬಹುದು. ಆ ಮಟ್ಟದ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ನೆಮ್ಮದಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಇದಕಾಗುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ಜಂಟಿ ಸಭೆ ಆಗಬೇಕು. ಅದಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಸಭೆ ಆಗುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಬಿಮಾ ಯೋಜನಾ

ಇದಲ್ಲದೆ ಈಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವರನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತ್ತು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುವ ಸಮಯವೂ ದೊರೆಯಿತು. ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಹ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಬಿಮಾ ಯೋಜನಾ ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಯಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗದ (ಕನಿಷ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿಯಂತೆ) ಎಲ್ಲರೂ ಸಹ ಗರಿಷ್ಟ ರೂ. ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ತಗಲುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಆಪರೇಷನ್ನಿನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತೀ ಕಾರ್ಮಿಕನು ತಾನು ದುಡಿಯುವ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ರೂ.೧/-ರಂತೆ ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಣ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹದೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು. ಅದರಿಂದಾಗುವ ಲಾಭಗಳು ದೊಡ್ಡದು. ಇಂತಹದೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಸಂಗಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿಯೇ ಮಾಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಹ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರು ತೋರಿದ ಈ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲೇಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಂಧುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ನಿನ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ. ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹದೊಂದು ಸಂಘ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಸಾರ್ಥಕವಾದೀತು ಎಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬರಲಿರುವ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುವಂತಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.

– ಬಿ.ಸುರೇಶ

೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧

ಬೆಂಗಳೂರು

ದಶಮಾನ? – ಸಂಘಸುಖಗಳನ್ನರಸುತ್ತಾ!

ಸಂಘಸುಖ-ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦
ದಶಮಾನ? – ಸಂಘಸುಖಗಳನ್ನರಸುತ್ತಾ!
– ಬಿ.ಸುರೇಶ
ಖಾಲಿಪಾತ್ರೆಯ ಎದುರು…
ಬರುವ ಆದಾಯಕ್ಕೂ ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಂತಹ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಡ ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳು ತನ್ನೆದುರಿಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಖಾಲಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಕಾಯುವಂತಹ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರದೂ ಆಗಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಇದು ದಶವರ್ಷ. ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಎರಡನೆಯ ಭಾನುವಾರಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಹುಟ್ಟಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಿದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸದ್ದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳೂ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬರಲಿ ಎಂದೆನ್ನುತ್ತಲೇ ಬದುಕು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ನಾವ್ಯಾರೂ ಈ ನಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕವಾದರೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗ್ಯಾಕೆ ಆಯಿತೋ ಅರಿಯೇ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆಯ ಮಾತನ್ನಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಿದೆ. ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಕಳೆದ ಎರಡನೆಯ ಭಾನುವಾರ ಟಿವಿ ಸಂತೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ಸಾಹ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅನೇಕ ಆಟಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅನೇಕ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ತಂಡಗಳು ಈ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಆ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾನುವಾರವೂ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಇದೆ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಇಲ್ಲದ ದಿನವೂ ಈ ಜನಕ್ಕೆ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಉತ್ಸಾಹ ಇಲ್ಲ. (ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇರಿಸಿ ಆಡಿದ ಮಾತಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬ ಒತ್ತಡ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಅಂತಹವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.) ಹೀಗಾದಾಗ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದವರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಿ.

Continue reading

ಗಾಳಿ ಬೀಸುತಿದೆ, ಹೊತ್ತು ಜಾರುತಿದೆ! (ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಟಿವಿಠೀವಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ)

ಸಂಘಸುಖ
ಗಾಳಿ ಬೀಸುತಿದೆ, ಹೊತ್ತು ಜಾರುತಿದೆ!
(ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಟಿವಿಠೀವಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ)
– ಬಿ.ಸುರೇಶ
ಪ್ರಿಯ ಬಂಧು,
ದೆವ್ವಗಳ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಮಾತಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನಿರುವ ಈ ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕರೆಂಟು ಇಲ್ಲ. ಸುತ್ತ ಗಾಳಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ನುಗ್ಗಿ ಬಂದು ಕಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಗುಂಯ್‌ಗಾಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಾಗೃತರಾಗಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾ ಮಾತನ್ನಾರಂಭಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಈಚೆಗೆ ಅನೇಕ ದೈನಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಪರವಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ನೀವು ಓದಿರುತ್ತೀರಿ. ಆ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿತವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತು ನಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಉದ್ಯಮ ತಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ನಿಲುವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾಲ್ಕುಮಾತು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ.

Continue reading

ಐಎಲ್‌ಓ ವರದಿ ೨೦೦೮ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸ್ಥಿತಿ

(ಟಿವಿಠೀವಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಸಂಚಿಕೆಗೆ ಎಂದು ಬರೆದ ಲೇಖನ)

ಈಚೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಘಟನೆಯ ೨೦೦೮ರ ವರದಿಯು ದೊರೆಯಿತು. ಅದೂ ಇಡಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಲೇಬರ್ ಫೈಲ್ ಎಂಬ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ದ್ವೈಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಯ ಸ್ಥೂಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ನಾವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ.

Continue reading

ಬಡಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯವು…

(ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದರ ದಶಮಾನೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ)

ನಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶೀಲ ದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹದೊಂದು ಹೆಸರನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ದಯಪಾಲಿಸಿದವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ದೇಶದವರು. ಈ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೇ ಇಂತಹ ‘ಹಿರಿ’ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ., ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹಣ, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ, ಹೀಗೇ ಏನೇನೋ ಮಾಪನಗಳಿವೆ. ಅದೆಲ್ಲ ಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿದೊರೆಗಳೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ನಾಡಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತೀ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸರ್ಕಸ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಂತೂ ನಮ್ಮ ಬಡಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ, ಅದ್ಯಾವುದೋ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಗತ್ಯದಂತೆ ಬಡತನದ ರೇಖೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸಲೆಂದು ತಿಂಗಳ ಆದಾಯ ಸಾವಿರದ ಐದುನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಂದುಬಿಟ್ಟಿತು ನಮ್ಮ ಮನಮೋಹನ ಸಿಂಗರ ಸರ್ಕಾರ. ಪರಿಣಾಮ : ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಇರುವ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಇರುವ ಅನೇಕರು ಪಡಿತರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಡಿತರ ಎಂಬ ಸೌಲಭ್ಯ ಮಾತ್ರ ಖೋತಾ ಆಯಿತು. ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಖರ್ಚು ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗದೆ ಬಡ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗ ಕೊರಗತೊಡಗಿತು. ನೀವೇ ಹೇಳಿ, ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರದ ಐದುನೂರು ಸಂಪಾದಿಸಿದವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಬೆಂಗಳೂರು ಇರಲಿ, ನಗರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಸರ್ಕಾರವೊಂದು ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ‘ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರದ ಐದುನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯಯವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ’ ಎಂದರೆ ಅಂತಹವರು ಬದುಕುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಇದು ಚಿತ್ರ ಒಂದು.

Continue reading

ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಮಾಲೀಕರು ಎಂಬ…

ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಬಂದು ಹೋಗಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂಬಂತೆ ಲೋಕಸಭೆಗಾಗಿ ಮಹಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಬಂದು ಹೋಗಿವೆ. ಹೊಸ ಸರ‍್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಗಲು ಬಹುಕಾಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳು ಆರಂಭವಾಗಲಿವೆ (ಮೇ ೧೬ರ ನಂತರ). ಈ ಅವಧಿಯ ನಡುವೆ ಬಂದು ಹೋದ ಮೇ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುವಾಗ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಹೇಗಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ‍್ಮಿಕರನ್ನು ಅವರು ನೊಡುವ ರೀತಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕೆನಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ.

Continue reading

ಇಂದಿನ ಆತಂಕಗಳು – ನಾಳಿನ ಕನಸುಗಳು

(ಟಿ.ವಿ.ಠೀವಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ‘೦೮ ತಿಂಗಳ ಸಂಚಿಕೆಯ `ಸಂಘಸುಖ’ ಅಂಕಣಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ)

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಸುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಭಾರತಕ್ಕೂ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಆಗಬಹುದಾದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿ ತೂಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಇರುವಾಗಲೇ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭಯವು (ರೋಗವು) ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇದೆ. ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತ. ಖಜಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು  ಬಾಗಿಲು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಂತೂ ಬಹುತೇಕ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ಈಗ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮುಖಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ (ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಚರ್ಚಿತವಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲ್ಲಣಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಆಘಾತಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇಂದು ಆಗುತ್ತಾ ಇರುವಷ್ಟು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ಹಿಂದೆಂದೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಜನ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಭಾರದಿಂದ ನಲುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡಂದಿರೇ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನ ಕೊಂದು ತಾವೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇರುವುದು, ಸಾಲ ಭಾದೆಯನ್ನ ಎದುರಿಸಲಾಗದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇರುವವರು. ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದಿಕ್ಕುಗಾಣದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇರುವವರು, ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವಮಾನ ಸಹಿಸಲಾಗದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಾರಣವೆಂಬಂತೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅನೇಕರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ನೋಕಿಯಾದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಲೀಡರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕಳಿಸಿವೆ. ನೆನ್ನೆಯವರೆಗೂ ಕೆಲಸವಿದ್ದವನು ಇವತ್ತು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಇನ್ನು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ನನ್ನ ಜೀವನ ಸೆಟಲ್ಡ್ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದವರು ಅರ್ಧ ಸಂಬಳ ಪಡೆದು ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇವುಗಳಿಗೂ ನಮ್ಮ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಮಗೇಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಇವನು? ಎಂದು ನಿಮಗನ್ನಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಹೊಡೆತ ತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಾ ಇರುವುದೆಲ್ಲವೂ ಆಗಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದಾಗಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತು ಬಜೆಟ್ ಇಳಿಸಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿರುವ ಅವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಹಣ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆದಾಯ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ವಾಹಿನಿಗಳಿಗೆ ರಾಯಧನ ಪಡೆವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಇರುವ ನಿರ್ಮಾಪಕರುಗಳಿಗೆ (ಇವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಎನ್ನಲಾಗದು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಹೋಲ್ಡರ್‍ಸ್. ವಾಹಿನಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರು ಮಾತ್ರ ಇವರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರೂ ಕೂಲಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುವುದು. ಆದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಇಂತಹವರಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇಂತಹವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಎಂದೇ ದಾಖಲಿಸುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೇ ಕರೆದಿದ್ದೇನೆ.) ವಾಹಿನಿಯವರು ಕೊಡಬೇಕಾದ ಹಣ ಕೊಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ನೀವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ದಿಢೀರನೆ ನಿಂತು ಹೋಗಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಇಡೀ ತಂಡ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಮ್ಮೆದುರಿಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಸಂಕಷ್ಟ ಬೇರೆಯದು. ಅವರಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಂದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಂತೆ ಈಗ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಬೆಲೆಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಾಟದ ನಡುವಿನ ಹತ್ತು ಸಎಕೆಂಡುಗಳ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ೧.೮ ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹಣ ನೀಡುತ್ತಾ ಇದ್ದವರು ಈಗ ಕೇವಲ ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ನೀಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಡೆತ ಎಂತಹದು ಎಂದು ಬೇರೆಯೇ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಹೀರಾತು ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಉದಯ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡಿನ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಹದಿನೈದು ಸಾವಿರ ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದವರು ಈಗ ಏಳೆಂಟು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಪಾಡು ಎಂತಹದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನ ನೀವು ಊಹಿಸಬಲ್ಲಿರಿ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಎರಡು ವರ್ಗದ ಜನ ಕೂಡಲೇ ಎಚ್ಚರವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಮೊದಲ ವರ್ಗ ಹಣ ಹೂಡುವವರದ್ದು. ಅವರುಗಳು ತಾವು ಹೂಡುವ ಹಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬರುಬಹುದಾದದ್ದು ಎಷ್ಟು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮರುಅಂದಾಜು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದವರು ದಿನಗೂಲಿಯವರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು, ಬರಹಗಾರರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ದಿನ ಭತ್ತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ದಿನ ಭತ್ತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಾರದು. ಆದರೆ ಗೌರವಧನ ಪಡೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇರುವ ಕಲಾವಿದರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರುಗಳು ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಲಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ರಾಯಧನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಎದುರಿಗೆ `ಕಾಣಿಸುವ’ ನಿರ್ಮಾಪಕರುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಳವನ್ನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಈ `ಕಾಣಿಸುವ’ ನಿರ್ಮಾಪಕರುಗಳ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ನಿಜವಾದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಈ ಜನರಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಣವನ್ನ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ನೇರ ನಿರ್ಮಾಪಕರೇ ಸಂಬಳ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಮಾತಾಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಇಂದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಈ ಹೊಡೆತಗಳು ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಹುಬೇಗ ಬರಲಿದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಹೊಸದೊಂದನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ (ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಹೋಲ್ಡರ್‍ಸ್) ಹೇರಲೂಬಹುದು. ಆಗ ಆಗಬಹುದಾದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಇಂದೇ ಸಿದ್ಧರಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಇಂದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಯಾರು ಸಂಘಟಿತರಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಕಾಣದ ಕೈಯ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು. ಹೊರಗುಳಿದವರು ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಬಹುದು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕಲಾವಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಕೊಂಚ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿದರೂ ನಾನು ಈ ಲೇಖನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ಅತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳೇ ಇರಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯವಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ದೊರೆಯುವ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಂಘಟನೆಯೊಂದು ನಿಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದಾಗ ಹಣ ಹೂಡುವವನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶೋಷಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ನೆನಪಲ್ಲಿರಲಿ. (ಈ ಮಾತು ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಇರುವವರಿಗೂ ಸಲ್ಲುವಂತಹದು. ಅವರೂ ಸಹ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಅದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.) ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಈ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನ ದಾಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಹೆಣವನ್ನ ದಾಟಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡುವವರು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಎತ್ತಿಕೊಂಡೊಯ್ಯುವವರು ವಿರಳ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು. ಅಂತಹ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದು ತಮಗೂ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದಾದ್ದು.

ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ನುಡಿಗಳನ್ನ ಅತೀ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ. ಬರಬಹುದಾದ ಹೊಸ ರೋಗವೂ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಬಾಂಬುಗಳಿಗಿಂತ ಭಯಾನಕವಾದ್ದು ಎಂಬುದು ನೆನಪಲ್ಲಿರಲಿ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳಿತಾಗಲಿ.