ಕನ್ನಡದ ಹೊಸಅಲೆಗೆ ‘ನಾಂದಿ’ ಹಾಡಿದವರು….

ಬೆಳಕಿನೊಳಗಣ ಬೆಳಗು – ೧೨

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುವವರೆಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮರೆಡ್ಡಿಯವರ ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸಅಲೆ ಹುಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’ ಚಿತ್ರ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸಅಲೆಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ಅನೇಕ ಸಿನಿಮಾಗಳು ತಯಾರಾಗಿದ್ದವು. ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್, ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ‘ಇಂತಹ’ ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ ಅದು ಏನದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸಿನಿಮಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಆಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾದರೆ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಜ್ಞರೂ ಪರಭಾಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಅಸಹಜತೆ ಮತ್ತು ಅವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿತ್ರ ನೋಡುಗನಿಗೆ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾತಾಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳೇ ಪವಾಡವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಸಹಜತೆ, ಅವಾಸ್ತವತೆ ಮತ್ತು ಕೃತ್ರಿಮ ಎನಿಸುವ ಆವರಣ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನವವಾಸ್ತವವಾದದ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ತಯಾರಾದವು. ಇವು ಯಾವುದೇ ಕಥೆಯನ್ನ ಸಹಜ, ವಾಸ್ತವದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಡಿ’ಸಿಕಾ ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀವ್ಸ್’ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆದಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಆಯಿತು. ಸತ್ಯಜಿತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ ‘ಪಾಥೇರ್ ಪಾಂಚಾಲಿ’ ಆ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಾಯಿತು. ಇದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರಗಳು ತಯಾರಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾದವು. ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್ ಅವರು ‘ನಾಂದಿ’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವವಾಸ್ತವವಾದದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವಿಠಲ್ ಅವರ ‘ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ’, ಕೆ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ‘ತೂಗುದೀಪ’, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಅವರ ‘ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ’ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಂದವು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ತುಂಬುಹೃದಯದಿಂದಲೇ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿದ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೧೯೭೦ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದದ್ದು ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’. ಆದರೂ ಅದೇಕೋ ನಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’ಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ನಾವು ಹಾಗೆ ಮಾಡದೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ ‘ನಾಂದಿ’. ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ಕಲ್ಪನಾ, ಹರಿಣಿ ಮುಂತಾದವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಧಾನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಎನ್ನೆಲ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ‘ನಾಂದಿ’ ಹಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಗವಿಕಲರ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಕಥೆಯಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಮೂಕ ಹೆಂಗಸು, ಮೂಕ ಮಗುವಿನಿಂದಾಗಿ ಆಗುವ ಪ್ರಮಾದಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದಾಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಥಾನಾಯಕ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇದ್ದವು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ಸರಳ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಕಥೆಯಾದರೂ ಕಥಾನಾಯಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತಹ ಅತಿರೇಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಎನ್ನಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದು ೧೯೬೨ರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದವರಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಗೀತೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಅದು ನೋಡುಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಗೀತೆಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ತರಲು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು.
ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಂತಹವರು ಆ ವರೆಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕೀಯ ಅಭಿನಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ದೇಶಕರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಶ್ರಮ ಚಿತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. (ಈ ಅನುಭವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ‘ನಾಂದಿ’ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅನೇಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಬಹುದು.) ಇದು ‘ನಾಂದಿ’ ಚಿತ್ರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಾವು ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶ.
ಇದಲ್ಲದೆ ಕಥೆಯ ಆಯ್ಕೆಯೂ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗವೇ. ಕಥಾನಾಯಕನ ಮೊದಲ ಮಡದಿ ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಹುಟ್ಟುವ ಮಗು ಮೂಕ ಎಂದು ತಿಳಿವ ನಾಯಕ ತಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ ಒಂದರಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂಕ ಹುಡುಗಿಯನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ನಂತರ ಇಂತಹ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಇರುವವರು ಸಹ ಜೀವನ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ತಾನೇ ತನ್ನ ಮಡದಿಗೆ ಮಾತು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪ್ರಮಾದಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಇರುವವರೂ ಸಹ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಎನ್ನೆಲ್ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಕಾಲದ ಅನೇಕರು ‘ನಾಂದಿ’ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ಭಂಡಾರ ಒಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂದೇ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ನಿಮ್ಮೂರಿಗೆ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ತರಿಸಿಕೊಂಡು ನೋಡಿ.
ನೆನಪಿರಲಿ : ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *